Spuitgegevens worden openbaar
Het gebruik van bestrijdingsmiddelen is tot nu toe niet transparant. Telers zijn weliswaar verplicht om per perceel spuitgegevens bij te houden maar deze gegevens zijn niet inzichtelijk voor derden, zoals omwonenden. Twee gerechtelijke uitspraken brengen hier nu verandering in: burgers en andere derde partijen kunnen via een beroep op bestaande wetgeving de spuitgegevens opvragen. Beide uitspraken zijn gedaan door een meervoudige kamer van de rechtbank Noord Nederland op 12 januari 2026 (zaaknummers LEE 23/5100 en LEE 23/1511).
Al jaren lopen omwonenden, wetenschappers en belangengroepen op tegen het probleem dat spuitgegevens niet openbaar zijn. Dit maakt het heel lastig voor groepen als Meten=Weten om stoffen, die door hen aangetroffen worden in tuinen, huizen en natuurgebieden, te relateren aan specifieke teelten of percelen.
Om meer transparantie te krijgen heeft Meten=Weten daarom in 2021 een verzoek ingediend bij de minister van LNV (nu LVVN) om een aantal registers van telers openbaar te maken. De minister interpreteerde dit als een WOO-verzoek en zei dat de overheid deze gegevens niet bezit en daarom niet hoeft te verstrekken. Maar volgens de rechtbank is deze redenering onjuist: een verzoek op milieu-informatie is wettelijk gezien niet hetzelfde als een WOO-verzoek en de minister moet nu een nieuw besluit nemen.
Hetzelfde resultaat komt uit een parallelle zaak, aangezwengeld in 2022 door een groep bewoners uit Lhee, vertegenwoordigd door Siemen Dijkstra en Joke Kolthoff.
Henk Baptist, jurist bij Meten=Weten: “De implicaties van de twee uitspraken is groot: derde partijen zoals omwonenden, wetenschappers en milieuorganisaties kunnen vanaf nu informatie van spuitregisters opvragen. Dit is een geweldige stap voorwaarts in het vergroten van de transparantie van de landbouwsector. Er worden jaarlijks duizenden tonnen chemische bestrijdingsmiddelen verkocht maar niemand weet waar die precies worden toegepast.”
Meten=Weten verwacht dat velen om spuitgegevens zullen verzoeken. Dit zal een grote belasting worden voor overheden. Het uitstellen van de plicht om spuitregisters digitaal bij te houden van 2026 naar 2027, na lobby vanuit de sector, blijkt nu een extra hindernis.
Lees hier ons hele persbericht
Lees hier de uitspraak LEE 23/5100
