Rapport Wageningen Research bevestigt risico’s pesticiden
Het nieuwe rapport van Wageningen Research bevestigt dat de constante aanwezigheid van pesticiden een risico vormen voor het leven in Natura 2000-gebieden. Het rapport geeft alle aanleiding om het gebruik van pesticiden op korte termijn terug te dringen. Zo lang zij dit nalaat handelt de overheid in strijd met de Habitatrichtlijn en de uitspraak van de Raad van State.
Op vrijdag 13 februari presenteerde minister Wiersma het rapport Pesticiden in terrestrische Natura 2000-gebieden aan de Tweede Kamer. Een verkennend onderzoek van Wageningen Research dat was aangevraagd door de minister naar aanleiding van de uitspraak van de Raad van State van 2 april 2025.
Meten=Weten ziet na eerste lezing van dit rapport haar belangrijkste conclusies uit haar eigen onderzoek bevestigd:
1) Er hangt een nevel van bestrijdingsmiddelen boven Nederland.
2) Effecten op de natuur zijn aannemelijk, bijvoorbeeld op insecten. Zo wordt in 22% van de bekeken vegetatiemonsters een ecologische drempelwaarde voor bladluizen overschreven.
3) De overheid moet vluchtige stoffen met voorrang aanpakken, omdat juist déze stoffen zich over grote afstanden kunnen verspreiden.
Voorzitter Frans Rooijers van Meten=Weten: “Uit allerlei onderzoek blijkt dat bestrijdingsmiddelen niet netjes op de akker blijven maar zich kilometers ver kunnen verspreiden. Wageningen Research bevestigt onze bevinding dat atmosferische depositie een belangrijke verspreidingsroute is. Ook zij hebben niet goed in beeld wat dit doet met een ecosysteem, te meer omdat het cocktails betreft. Tegelijk zijn er wel allerlei aanwijzingen, zoals dat het feit dat de insectenstand hard terugloopt. Wij pleiten daarom voor voorzorg en een inperking van schadelijke pesticiden die zich ver buiten de akker verspreiden.”
Vergunningsplicht
Het beschermen van het leven in natuurgebieden is voor de overheid niet alleen een morele maar ook een wettelijke taak. De Europese Habitatrichtlijn verplicht de Staat tot het beschermen van de kwaliteit van een Natura 2000-gebied (de ‘instandhouding’). Dreigt een activiteit, zoals het spuiten van pesticiden, deze kwaliteit te ondermijnen dan dient hiervoor een passende beoordeling te worden uitgevoerd. Deze passende beoordeling dient met wetenschappelijke zekerheid aan te tonen dat er geen significante schadelijke effecten kunnen optreden.
Het nieuwe rapport van Wageningen Research geeft deze wetenschappelijke zekerheid niet, integendeel, het suggereert juist dat bepaalde ecologische drempelwaardes kunnen worden overschreden. Daarmee is het een ondersteuning van de vergunningplicht voor pesticiden die geldt sinds de uitspraak van de Raad van State van 2 april 2025.
Meten=Weten wil op korte termijn juridisch vastgelegde regels van de overheden om (ten minste) de inzet van de meest schadelijke middelen te saneren.
Reactie minister
Henk Baptist, jurist bij Meten=Weten: “De reactie van de minister van LVVN op het rapport is teleurstellend. De minister probeert de bewijslast om te keren door te stellen dat de aanwezigheid van stoffen in natuurgebieden niet eenduidig is te herleiden tot individuele bedrijven en dat beïnvloedingsmogelijkheden op uitsluitend bedrijfsniveau beperkt zijn. Dit is niet in lijn met de wet en leidt bovendien af van de hoofdzaak: de constante aanwezigheid van pesticiden in Natura 2000 is problematisch en moet worden teruggedrongen.”
foto: Marian Florinel Condruz
