Bewonersgroepen vragen Drentse gemeenten om te handhaven op bestrijdingsmiddelen

PERSBERICHT

Steeds meer bewonersgroepen in Drenthe maken zich zorgen over het gebruik van bestrijdingsmiddelen en de mogelijke effecten op hun gezondheid. Met hulp van vereniging Meten=Weten hebben bewonersgroepen nu handhavingsverzoeken ingediend bij vier Drentse gemeenten. Ze beroepen zich op de zorgplicht uit de Omgevingswet en vragen de gemeenten om dit concreet te maken voor hun situatie. 

In elke casus gaat het om meerdere percelen akkerbouw of sierteelt op korte afstand van elkaar en van woningen. De handhavingsverzoeken zijn op maandag 6 juli ingediend in de gemeenten Coevorden, De Wolden, Midden-Drenthe (meerdere locaties) en Assen. Ook in Hardenberg (Overijssel) is een handhavingsverzoek ingediend. 

Jurist Jobien Monster van Meten=Weten: “In Nederland is elke bestuurslaag verantwoordelijk voor iets anders: waterschappen voor water, provincies voor Natura 2000 en gemeenten voor gezondheid. De bewoners maken zich vooral zorgen over hun gezondheid en dus doen we een beroep op de gemeente om de risico’s te onderzoeken en, waar nodig, in te grijpen. Bijvoorbeeld door een verbod op PFAS-houdende middelen of een spuitvrije zone rondom woningen.” 

Toelating vs. gebruik

Bestrijdingsmiddelen in Nederland zijn toegelaten door het Ctgb. Echter, het toelatingssysteem beoordeelt elk middel individueel en houdt geen rekening met het samenspel van middelen die vaak op meerdere percelen bij woningen worden gebruikt. 

De toelatingsautoriteit erkent dit hiaat want in december 2025 schreven ze: 

Bepaalde gezondheidseffecten kunnen nog niet volledig worden meegenomen bij de beoordeling. Het gaat bijvoorbeeld om neurodegeneratieve aandoeningen (zoals de ziekte van Parkinson) en om effecten van cumulatieve blootstelling (het “cocktaileffect”). Om deze effecten te kunnen beoordelen ontbreekt momenteel een toetsingskader.

Een toelating is dus geen vrijbrief om middelen onbeperkt te gebruiken. Er zal rekening gehouden moeten worden met gevoelige locaties, zoals woningen en scholen. 

Jurist Jobien Monster: “Dat een bestrijdingsmiddel is toegelaten betekent nog niet alle risico’s zijn uitgesloten of dat het overal mag worden gebruikt. Lagere overheden kunnen grenzen stellen aan het gebruik ervan – een toegelaten auto mag je ook niet overal parkeren of op maximale snelheid laten rijden. Uit onderzoek weten we dat veel middelen de akker verlaten. Bij gemeenten rust een verantwoordelijkheid om te onderzoeken of de specifieke zorgplicht overtreden wordt (artikel 2.11 Bal).” 

Eerdere zaken in Westerveld en Noordenveld

In de gemeente Westerveld speelde vorig jaar een vergelijkbaar handhavingsverzoek, toen toegespitst op Wapserveen. Deze werd afgewezen en kwam uiteindelijk bij de rechtbank terecht. Deze oordeelde dat de gemeente tenminste goed onderzoek moet doen naar de vraag of er sprake is van een gezondheidsrisico. 

Ook de gemeenten Coevorden, De Wolden, Midden-Drenthe en Assen zullen nu dus aan de slag moeten met de vraag of het gebruik van bestrijdingsmiddelen een gezondheidsrisico vormt voor omwonenden. 

Eind april had Meten=Weten ook al een handhavingsverzoek gedaan in de Gemeente Noordenveld. Het totaal aantal gemeenten waar een handhavingsverzoek loopt komt daarmee op 7. Een besluit over het verzoek in Noordenveld loopt nog. 

Foto ter illustratie (Unsplash, Age Cymru)